Complexity bias: Το ψυχολογικό εμπόδιο που κρατά πολλούς εκτός συνταξιοδοτικών προγραμμάτων

Η αντίληψη ότι οι επενδύσεις είναι «υπερβολικά περίπλοκες» λειτουργεί ως ένας από τους ισχυρότερους ανασταλτικούς παράγοντες για την αύξηση των αποταμιεύσεων — ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών. Κατά μέσο όρο στην ΕΕ, περίπου 40%–45% των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων των νοικοκυριών βρίσκεται σε επενδυτικά προϊόντα (αμοιβαία, μετοχές, ομόλογα, συνταξιοδοτικά). Οι τραπεζικές καταθέσεις αντιστοιχούν περίπου στο 30%–35%. Στην Ελλάδα, λιγότερο από το ένα τρίτο των αποταμιεύσεων κατευθύνεται σε επενδυτικά προϊόντα, γεγονός που καταδεικνύει τη χαμηλή επενδυτική διείσδυση σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Μόλις περίπου 28% των αποταμιεύσεων κατευθύνεται σε επενδυτικές τοποθετήσεις, δηλαδή λιγότερο από ένας στους τρεις Έλληνες συμμετέχει ουσιαστικά σε επενδυτικά αποταμιευτικά προγράμματα . Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη μάζα των χρημάτων παραμένει σε καταθέσεις και όχι σε προϊόντα όπως αμοιβαία, ομόλογα ή συνταξιοδοτικά. Τα ακόλουθα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα: Το 71% των Ελλήνων διαθέτει λιγότερα από €1.000 αποταμιευτικά διαθέσιμα. Μόλις 15% αποταμιεύει σταθερά κάθε μήνα, ενώ 37% δεν αποταμιεύει καθόλου. Η Ελλάδα εμφανίζει